Website with the quality mark

 

Spanie.pl

Gorczański Park Narodowy
2009-09-30 12:24

 

Najcenniejsze pod względem przyrodniczym części Gorców są objęte ochroną w formie parku narodowego.

Starania o zachowanie fragmentów gorczańskiej puszczy podejmowane były jeszcze przed II wojną światową, kiedy w 1927 roku w dobrach hr. Ludwika Wodzickiego pod Turbaczem utworzony został prywatny rezerwat przyrody o powierzchni ok. 100 ha, pierwszy w polskich Karpatach Zachodnich. W roku 1964 reaktywowano ochronę, zwiększając areał - do 319 ha.

 

Wcześniej w roku 1950 na południowych stokach Gorców, w dolinie potoku Łopuszna, utworzony został "Gorczański Rezerwat Żubra". Tam na obszarze ok.100 ha, prowadzono przez 3 lata hodowlę żubrów krwi kaukazkiej. W roku 1970 powołano rezerwat "Dolina Łopusznej", a na kilka miesięcy przed powstaniem parku narodowego, utworzono rezerwat "Gorce" o powierzchni 1990.20ha.

 

Z dniem 1.01.1981 powstał Gorczański Park Narodowy, o powierzchni 5908 ha. W roku 1997 powierzchnia jego wzrosła do 7019 ha /stanowi to ok. 13% mezoregionu Gorców/, poprzez włączenie części lasów przekazanych z sąsiednich Nadleśnictw i części enklaw gruntów prywatnych.

 

Gorczański Park Narodowy - widok z Turbaczyka

 

Gorczański Park Narodowy utworzono w celu:

ochrony szaty roślinnej na którą składa się zarówno szata leśna jak i zbiorowiska nieleśne, skupiające się głównie w obrębie polan reglowych.
 

Lasy na terenie Parku zajmują 93% powierzchni. W przewadze są to naturalne i półnaturalne drzewostany reprezentujące prawie wszystkie typy lasów górskich, charakterystycznych dla Gorców. Wiek ich sięga 120-140 lat, a głównymi gatunkami lasotwórczymi są: świerk (44%) buk (40%), jodła (14%), jawor (1%), domieszkowo występują: modrzew, olsza szara, wiąz, jesion. Zespoły leśne charakteryzują się strefowym zasięgiem występowania. W reglu dolnym, zajmującym ok. 80% powierzchni Parku dominuje buczyna karpacka. Najciekawsze jej płaty można spotkać w rezerwatach " Turbacz" i " Dolina Łopusznej", oraz w dolinie potoku Zapalac, na stokach Kudłonia pod Ganadrowymi Polankami. Z innych zbiorowisk leśnych na uwagę zasługują: bór jodłowo-świerkowy , żyzna jedlina, kwaśna buczyna górska. W dolinach częste są fragmenty olszynki karpackiej i zbiorowisko olszyny bagiennej.

 

W reglu górnym najcenniejsze fragmenty bory świerkowe zachowały się na południowo-zachodnich stokach Kiczory, w dolinie Furcówek i Forędówek, a także w dolinie Kamienicy.

 

Polany reglowe, pomimo iż zajmują jedynie 5% powierzchni Parku, cechuje - w porównaniu z obszarami leśnymi - znacznie większe bogactwo gatunkowe. Na nich ma swoje stanowiska ok.40% (z ok. 850 gatunków) flory naczyniowej Parku, z których szereg to rośliny zagrożone, rzadkie i chronione. Np.: ze storczyków - kruszczyk błotny, gółek białawy czy ozorka zielona, czy - prosienicznik jednogłowkowy, goryczka wczesna.

 

Na polanach wyróżniono kilkanaście zbiorowisk roślinnych.Do najbogatszych gatunkowo należą: kośne traworośla, łąka ostrożeniowa,łąka mieczykowo-mietlicowa.

 

Kamieńce nadpotokowe, strome uwilgocone zbocza w dolinach potoków, fragmenty żródlisk zajmują m.in. ziołorośla z parzydłem leśnym, omiegiem i miłosną górską.

Najbardziej zróżnicowaną a zarazem najliczniejszą gatunkowo grupę stanowią bezkręgowce, których do tej pory stwierdzono 725 gatunków.

 

Bogatą gatunkowo jest również grupa kręgowców. Wśród 7 gatunków płazów zamieszkujących tereny Parku na uwagę zasługują: salamandra plamista - będąca jego symbolem, oraz traszki: górska i karpacka - endemity karpackie.

 

Mniej liczna gatunkowo jest gromada gadów (5 gatunków), z których najpospolitszą jest jaszczurka żyworodna, z węży spotkać można żmiję i zaskrońca - ostatniego - głównie w niższych położeniach w pobliżu wód.

 

W ekosystemach Parku stwierdzono do tej pory występowanie 123 gatunków ptaków, z czego 100 - to gatunki lęgowe lub prawdopodobnie lęgowe. Z tej liczby 8 gatunków umieszczonych jest w "Polskiej czerwonej księdze zwierząt". Są to: orlik krzykliwy - zalatujący na teren Parku, głuszec, puchacz, sóweczka, puszczyk uralski, włochatka, dzięcioł białogrzbiety i trójpalczsty. Na opisywanym terenie ma swoje ostoje blisko 50%  teriofauny krajowej, gdyż stwierdzono występowanie 46 gatunków ssaków. 9 z nich uznawane są za rzadkie; między innymi: niedźwiedź (okresowo gawrujący na terenie Parku), wilk, wydra, ryś, a także gatunki z rodzin: pilchowatych - koszatka i popielica; mroczkowatych - mroczek posrebrzony i mroczek pozłocisty; ryjówkowatych - rzęsorek mniejszy. 25 gatunków - objętych jest ochroną prawną.

 

ochrony gorczańskich polan - gdzie oprócz ciekawej szaty roślinnej, wyraźnie dostrzegalnymi elementami są szałasy pasterskie.
 

Wzniesione z drewna na przełomie XIX/XX wieku, były nieodłącznym elementem związanym z gospodarką pasterską.

 

W północnej części Paku reprezentują styl architektoniczny Zagórzan, zaś w południowej
Podhalan. Kilka z nich jest obiektami zabytkowymi, np.: zespół szałasów na polanach Podskały, Gorc Porębski, Mostownica. Szereg wraz z regresem gospodwrki pasterskiej ulega powolnemu niszczeniu.

 

Obok szałasów na terenie Parku można spotkać kapliczki, krzyże przydrożne czy skały z inskrypcjami. Najstarszą jest kapliczka na polanie Jaworzyna Kamienicka, zwana "Bulandową ", fundowana w 1904 roku.

 

Jednym z wielu elementów środowiska przyrodniczego podlegającym ochronie w Parku jest naturalny krajobraz. Wnętrza obfitują w liczne miejsca widokowe, skupiające się głownie w obrębie polan reglowych, czy też innych otwartych przestrzeni położonych śród drzewostanów . Z wielu roztaczają się niemal we wszystkich kierunkach świata atrakcyjne panoramy na okalające pasma górskie. Widoki cechuje malowniczość, różnorodność, duża rozległość oraz nawarstwianie się planów. Dodatkową ich atrakcją jest zmienność kolorystyki.

 

ochrony naturalnych procesów przyrodniczych - które w wyniku zaniechania bezpośredniej ingerencji człowieka - co ma głównie miejsce na powierzchni 2850 ha ochrony biernej /rezerwatów ścisłych/ zachodzą bardzo dynamicznie.
 

Najbardziej widoczne są w borach wysokogórskich na stokach Kudłonia, Jaworzyny Kamienickiej i Mostownicy, które w czasie tworzenia Parku były opanowane zasnuję wysokogórską. Od kilku lat trwają tam spontaniczne procesy regeneracji. Po pierwszej fazie zdominowanej przez naturalne odnowienie jarzębiny, a uzupełnione przez gatunki lekkonasienne m.in.: wierzby, brzozę, osikę, zaczęły się odnawiać główne gatunki lasotwórcze Parku, czemu sprzyjały kolejne lata nasienne.

 

Wartości przyrodnicze Parku, jak i zachodzące dynamiczne przeobrażenia, są możliwe do obserwacji w oparciu blisko 74 km znakowanych szlaków turystycznych, które uzupełniają dopuszczone do ruchu pieszego drogi dolinowe i stokowe o łącznej długości 45 km.

 

Ponadto udostępniono dla turystyki rowerowej część szlaków turystycznych pieszych i dróg stokowych. Aktualnie długość szlaków rowerowych wynosi 52,5 km. W Parku wyznaczone zostały 2 ścieżki edukacyjne: w dolinie potoku Turbacz - nieopodal dawnego rezerwatu i w dolinie potoku Duże Jaszcze. Kilka innych jest w trakcie opracowywania.

 

Bezpośrednio przy granicy GPN są dwa pola biwakowe: na polanie Oberówka w Koninkach i na polanie Trusiówka w Lubomierzu - Rzekach, gdzie okresowo czynny jest również parking.

 

Na obrzeżu zabytkowego parku podworskiego w Porębie Wielkiej znajduje się dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego, w której mieści się ośrodek dydaktyczny.

 

 


 

 


 

Atrakcje w okolicy

Gmina Niedźwiedź

Ukształtowanie terenu gminy sprzyja różnorodnym formom turystyki i rekreacji. Na obszarze gminy leży Gorczański Park Narodowy z siedzibą w Porębie Wie

- 33 m

Stacja narciarska SK...

Ukształtowanie stoków narciarskich na wysokości 650-1010 m n.p.m., daje możliwość szusowania wśród krajobrazów górskich.

- 3 km

Gorce

Gorce to góry niedocenione, z odwiecznym kompleksem niższości w stosunku do Wielkich Tatr na które patrzą od wieków.

- 6 km

Stolica Zagórzan

Mszana Dolna jest pięknie położonym wśród Beskidów i Gorców małym miastem.

- 6 km

Gmina warta odwiedze...

Mało kto wie, że celem bardzo ciekawej wycieczki oraz miejscem przyjemnego i taniego wypoczynku może być ta Gmina.

- 6 km

Beskid Wyspowy

Tutaj szczyty nie są połączone w pasma, lecz stanowią w większości samodzielne kulminacje o stromych zboczach i spłaszczonych wierzchołkach.

- 6 km
Trwa ładowanie danych
Searching...